१. 'चित्तं नाम विकल्पना' — मन भनेको के हो?

हामी प्रायः सोच्छौं कि मन एउटा ठूलो शक्ति हो जसलाई जित्न धेरै गाह्रो छ।
तर राजा जनक यहाँ मनको वास्तविक रहस्य खोल्नुहुन्छ:
"चित्तं नाम विकल्पना" — अर्थात्, मन कुनै ठोस पदार्थ होइन; यो केवल 'विकल्पना' (काल्पनिक सोचाइहरूको शृङ्खला) मात्र हो!

• जसरी घुमिरहेको आगोको अगुल्टोले आकाशमा आगोको चक्र (अलातचक्र) जस्तो देखिन्छ, तर अगुल्टो रोकिँदा त्यहाँ कुनै चक्र हुँदैन।
• त्यस्तै, जब विचारहरू छिटो-छिटो दौडन्छन्, तब 'मन' भएको भ्रम हुन्छ।
• जब विचारको दौड रोकिन्छ, तब त्यहाँ मन भन्ने केही भेटिँदै भेटिँदैन!

२. 'प्रशान्ता क्वापि नोदेति' — अशान्तिको समूल अन्त्य

साधारण साधकको मन केही मिनेटका लागि ध्यानमा शान्त हुन्छ, तर फेरि विचारको आँधी आउँछ।
तर जनक किन भन्नुहुन्छ कि मन कतै पनि फेरि उठ्दैन?
किनभने:

• पहिले मनलाई सत्य ठानिन्थ्यो, त्यसैले त्यो बलियो हुन्थ्यो।
• अब जनकले आत्मज्ञानद्वारा देखिसक्नुभयो कि यो त केवल महासागरमा उठेको काल्पनिक तरंग मात्र थियो।
• जब सर्पलाई डोरी भनेर चिनियो, तब के त्यो सर्पले फेरि कसैलाई डस्न सक्छ? सक्दैन!
  भ्रम चिनिएपछि त्यसको शक्ति सधैँका लागि समाप्त हुन्छ।

३. दैनिक जीवनमा मौन र शान्ति

जब हामी दिनभरि काम गर्छौं:

• विचारहरू काम गर्नका लागि आउँछन्, काम सकिएपछि शान्त हुन्छन्।
• तर हामी विचारलाई आफ्नै पहिचान बनाएर बोकिरहन्छौं।
• जब हामी जान्दछौं कि "म विचार होइन, म त त्यो शान्त आकाश हुँ जहाँ विचार आउँछन् र जान्छन्", तब हामी हरबखत गहिरो आन्तरिक मौन मा बाँच्न सक्छौं।

मनन सूत्र:
"मन काल्पनिक कम्पन मात्र हो; विचारको पछि दौडन छाड्नासाथ तिम्रो आफ्नै सनातन शान्ति स्वतः प्रकट हुन्छ।"