१. ऐना र प्रतिबिम्बको अद्भुत दृष्टान्त

अष्टावक्रले परमात्मा र जीवको सम्बन्धलाई बुझाउन 'आदर्श' (ऐना/दर्पण) को सुन्दर उदाहरण दिनुभएको छ:

• जब तिमी ऐना अगाडि उभिन्छौ, ऐनाभित्र तिम्रो प्रतिबिम्ब देखिन्छ।
• त्यो प्रतिबिम्ब के हो? प्रतिबिम्बलाई छुँदा तिमीले के भेट्छौ? के त्यहाँ साँच्चै कुनै मान्छे छ? छैन! त्यहाँ त केवल ऐना नै छ।
• त्यो प्रतिबिम्बको भित्र पनि ऐना छ, बाहिर पनि ऐना छ, र त्यो बनेकै ऐनाबाट हो।
• यदि ऐना हटाइदिने हो भने प्रतिबिम्बको कुनै स्वतन्त्र अस्तित्व बाँकी रहँदैन।

२. शरीरको भित्र र बाहिर परमेश्वर नै हुनुहुन्छ

त्यसैगरी यो शरीर र संसार एउटा प्रतिबिम्ब जस्तै हो।

• अज्ञानी मानिस सोच्छ— "भगवान् मेरो शरीरभित्र कतै सानो मुटुमा बस्नुभएको छ" वा "म मरेपछि मात्र भगवान् भेट्न जान्छु।"
• तर अष्टावक्र भन्नुहुन्छ: 'अन्तः परितः परमेश्वरः'
• परमात्मा तिम्रो मुटुभित्र पनि हुनुहुन्छ, तिम्रो छालाभन्दा बाहिर पनि हुनुहुन्छ, तिम्रो श्वास-प्रश्वासमा पनि हुनुहुन्छ र यो सम्पूर्ण अन्तरिक्षमा पनि हुनुहुन्छ।
• जसरी माटोको भाँडोको भित्र पनि माटो हुन्छ र बाहिर पनि माटो हुन्छ, त्यसैगरी तिमी परमात्माको अनन्त महासागरभित्र पौडी खेलिरहेका छौ।

३. भय र एक्लोपनको अन्त्य

जब तिमीलाई बोध हुन्छ कि परमेश्वर तिम्रो बाहिर र भित्र चारैतिर विद्यमान हुनुहुन्छ:

• तिमी कहिल्यै एक्लो अनुभव गर्दैनौ।
• तिमीलाई कुनै कुराको भय रहँदैन।
• तिमीले देख्ने हरेक प्राणी, रुख, बिरुवा, ढुङ्गा-माटोमा केवल त्यही एउटै परमेश्वरको अनुपम उपस्थिति अनुभव हुन्छ।

मनन योग्य विचार:
"तिमी भगवान् खोज्न मन्दिर-मस्जिद धाउनु पर्दैन। आँखा खोलेर हेर, बाहिर उहाँ नै हुनुहुन्छ; आँखा चिम्लिएर हेर, भित्र पनि उहाँ नै हुनुहुन्छ।"