१. आपत् र सम्पत्: समयको पाङ्ग्रा (The Cycle of Adversity and Prosperity)

संसारको कुनै पनि मानिस यस्तो छैन जसको जीवनमा सधैँ घाम लागिरहोस् वा सधैँ आँधी चलिरहोस्।

• जसरी दिन पछि रात र रात पछि दिन आउँछ,
• त्यसैगरी 'काले' (समय चक्र अनुसार) मानिसको जीवनमा अनुकूलता (सम्पत्ति) र प्रतिकूलता (विपत्ति) घुमिरहन्छन्।

अज्ञानी मानिस:

• सम्पत्ति आउँदा मात्तिन्छ, आफूलाई अमर ठान्छ।
• विपत्ति आउँदा आत्तिन्छ, भगवानलाई सराप्छ र डिप्रेसनमा फस्छ।

तर अष्टावक्र भन्नुहुन्छ: 'दैवादेवेति निश्चयी'— यी दुवै प्रारब्धको फसल हुन्। खेतमा जस्तो बिउ रोपिएको थियो, त्यस्तै फल मौसम अनुसार फल्दैछ।

२. 'न वाञ्छति न शोचति' — न चाहना, न शोक

यो गीता (श्रीमद्भगवद्गीता र अष्टावक्र गीता) को सबैभन्दा प्रसिद्ध आध्यात्मिक अवस्था हो:

1. न वाञ्छति (No Craving): उसलाई "मलाई अझै धेरै चाहिन्छ" भन्ने भोक रहँदैन। ऊ वर्तमान क्षणमा जे प्राप्त छ, त्यसैमा पूर्ण तृप्त (तृप्तः) हुन्छ।
2. न शोचति (No Grieving): यदि कुनै धन, मान वा सम्बन्ध टुट्यो भने पनि ऊ छाती पिट्दैन। उसलाई थाहा छ कि जे गयो, त्यो प्रारब्धको नियम अनुसार गयो।

३. 'स्वस्थेन्द्रियः' को गहिरो अर्थ

संस्कृतमा 'स्वस्थ' शब्दको अर्थ केवल शारीरिक निरोगी हुनु मात्र होइन।

• स्व + स्थ = स्वस्थ: जो आफ्नो 'स्व' (आफ्नो वास्तविक आत्म-स्वरूप) मा स्थित छ, ऊ नै सच्चा स्वस्थ हो।
• जब इन्द्रियहरू बाहिरी विषयमा भौंतारिन छाडेर आत्मामा विश्राम लिन्छन्, तब मानिस नित्य तृप्त र आनन्दमय बन्दछ।

मनन सूत्र:
"सुख र दुःख मौसम जस्तै आउँछन् र जान्छन्; म त ती सबै मौसमलाई हेर्ने आकाश जस्तै अचल आत्मा हुँ।"