१. ईशावास्योपनिषद्को प्रतिध्वनि (The Echo of the Upanishad)

ईशावास्योपनिषद्को छैठौं मन्त्रमा भनिएको छ:

"यस्तु सर्वाणि भूतान्यात्मन्येवानुपश्यति। सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न विजुगुप्सते॥"
(जसले सबै प्राणीमा आफ्नै आत्मा देख्छ र आफ्नो आत्मामा सबै प्राणी देख्छ, उसले कसैलाई घृणा गर्न सक्दैन र कसैसँग ममतामा बाँधिँदैन।)

अष्टावक्र यहाँ त्यही उपनिषद्को कसीमा शिष्यको परीक्षा लिनुहुन्छ:
यदि तिमीले सबैलाई आफ्नै स्वरूप जान्यौ भने, फेरि:

• "यो मेरो छोरा हो, त्यो अरूको छोरा हो" भन्ने पक्षपात किन?
• "यो मेरो दरबार हो, त्यो अर्काको देश हो" भन्ने सिमाना किन?

२. 'ममत्व' (Mine-ness) नै बन्धनको डोरी हो

संसारमा दुःख 'अहङ्कार' (म) र 'ममता' (मेरो) ले गर्दा हुन्छ:

• बाटोमा हिँडिरहेको बेला कुनै गाडी दुर्घटना भयो भने मानिसलाई धेरै फरक पर्दैन।
• तर जब उसले सुन्छ— "त्यो गाडी त तिम्रै छोराको हो!" तब ऊ छाती पिटेर रुन थाल्छ।
  गाडी त्यही थियो, दुर्घटना त्यही थियो। तर जब 'मेरो' भन्ने ममता जोडियो, तब दुःखको पहाड खस्यो।

३. सच्चा आत्मज्ञानीको समदृष्टि

ज्ञानीले आफ्ना सन्तान वा प्रजाको हेरचाह गर्दैन भन्ने होइन; ऊ कर्तव्य पूर्ण निष्ठाका साथ गर्दछ।
तर उसको कर्तव्यभित्र संकीर्ण ममता र स्वार्थ हुँदैन। उसले सबैलाई ईश्वरकै सन्तान र आफ्नै आत्मा सम्झेर निष्काम भावले सेवा गर्दछ।