अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 84
निःस्नेहः पुत्रदारादौ निष्कामो विषयेषु च। निश्चिन्तः स्वशरीरेऽपि निराशः शोभते बुधः॥ ८४॥
niḥsnehaḥ putradārādau niṣkāmo viṣayeṣu ca | niścintaḥ svaśarīre'pi nirāśaḥ śobhate budhaḥ || 84 ||
नेपाली भावार्थ
छोराछोरी र पत्नी आदि परिवारमा अन्धमोह नभएको, सांसारिक विषय-भोगहरूमा कुनै कामना नभएको, आफ्नै भौतिक शरीरप्रति समेत सर्वथा चिन्तारहित र भविष्यका कुनै आशा-अपेक्षा नभएको आत्मज्ञानी महापुरुष संसारको माझमा परम प्रकाशसाथ सुशोभित हुन्छ।
English Translation
Free from blind attachment to children, wife, and family, devoid of desire for sense-objects, unconcerned even regarding his own body, and free from all expectations—such an enlightened sage shines with transcendent radiance.
सार संक्षेप: परिवारमा रहेर पनि मोहमुक्त हुनु, संसारमा रहेर पनि कामनारहित हुनु, र आफ्नै शरीरलाई पनि प्रकृतिकै हातमा सुम्पेर चिन्तामुक्त बन्नु नै जीवनमुक्तिको परम सौन्दर्य हो।
१. 'निःस्नेहः' — मोह र प्रेमको फरक
धेरै मानिसहरू सोच्छन् कि 'निःस्नेह' हुनु भनेको निष्ठुर वा पत्थर हुनु हो।
तर अष्टावक्रको यहाँ गहिरो अर्थ छ:
२. आफ्नै शरीरप्रति निश्चिन्तता
संसारी मानिसको सारा जिन्दगी शरीरको चिन्तामै बित्छ:
३. दैनिक जीवनमा निराशाको अमृत