१. प्रारब्ध र मुक्तिको भेदको अन्त्य

वेदान्तमा सामान्यतः तीन प्रकारका कर्म मानिन्छन्:

1. सञ्चित (Accumulated): अनादिकालदेखि थुप्रिएको कर्म।
2. आगामी (Future): वर्तमानमा गरिने र भविष्यमा फल दिने कर्म।
3. प्रारब्ध (Presently active): जसको फल भोग्नका लागि यो वर्तमान शरीर बनेको छ।

प्रायः ग्रन्थहरू भन्छन् कि आत्मज्ञानले सञ्चित र आगामी कर्म भस्म हुन्छ, तर प्रारब्ध कर्म शरीर रहेसम्म भोग्नुपर्छ। तर जनक यस सर्वोच्च शिखरमा पुगेर उद्घोष गर्नुहुन्छ:

• "क्व प्रारब्धानि कर्माणि!"— जब शरीर नै म होइन, शरीरको जन्म नै सपना हो भने प्रारब्ध कसलाई लाग्ने?
• जसरी सपनाको ऋण व्युँझिएपछि तिर्नुपर्दैन, त्यसरी नै आत्मस्वरूपमा जागेपछि प्रारब्धको कुनै सत्ता बाँकी रहँदैन।

२. जीवन्मुक्ति र विदेहमुक्तिको विसर्जन

• जीवन्मुक्ति: शरीर रहँदै मनका बन्धनहरूबाट मुक्त भएको अवस्था।
• विदेहमुक्ति: शरीरको अन्त्य भएपछि ब्रह्मणमा लीन भएको अवस्था।

जनक सोध्नुहुन्छ: जब म कहिल्यै देहमा बाँधिएकै थिइनँ भने 'जीवन्मुक्ति' कसलाई भन्ने? र जब म कहिल्यै जन्मेकै थिइनँ भने 'विदेहमुक्ति' कसलाई भन्ने?

• आत्मा सधैं निर्विशेष (attributes-free, beyond all modifications) छ।
• जसको कुनै विशेषण वा अवस्था छैन, उसका लागि मुक्तिको वर्गीकरण पनि केवल मनको कल्पना मात्र हो।

३. साधकका लागि जीवन-दृष्टि

• मुक्तिका अवधारणाहरूको पनि मोह नगर्नुहोस्; 'म मुक्त हुनुपर्छ' भन्ने विचार पनि सूक्ष्म अहंकारको अंश हुन सक्छ।
• तपाईं पहिलेदेखि नै नित्य-मुक्त, निर्विकार र निर्विशेष हुनुहुन्छ।
• शरीरको आउजाउ, कर्मको गति र जीवनका घटनाहरूलाई साक्षी भावमा विलीन हुन दिनुहोस्।

मनन सूत्र:
"म कुनै अवस्था वा उपाधिको नाम होइन; म निर्विशेष परब्रह्म हुँ जहाँ न कर्मको लेश छ, न बन्धन, न त मुक्तिको कुनै भेद।"