अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 46
निर्वासनं हरिं दृष्ट्वा तूष्णीं विषयदन्तिनः। पलायन्ते न शक्तास्ते सेवन्ते कृतचाटवः॥ ४६॥
nirvāsanaṃ hariṃ dṛṣṭvā tūṣṇīṃ viṣayadantinaḥ | palāyante na śaktāste sevante kṛtacāṭavaḥ || 46 ||
नेपाली भावार्थ
वासना-शून्य सिंह रूपी आत्मज्ञानी पुरुषलाई देख्नासाथ विषय रूपी मदमत्त हात्तीहरू कि त चुपचाप टाढा भाग्छन्, कि त भाग्न नसके ती ज्ञानीकै सामुन्ने झुकेर सेवक झैं चाकडी गर्दै सेवा गर्न थाल्छन्।
English Translation
Seeing the desireless lion of a sage, the wild elephants of sense-objects quietly flee away; and if unable to flee, they humble themselves and serve him like flattering, obedient attendants.
सार संक्षेप: जसको मनमा कुनै वासना छैन, ऊ आध्यात्मिक जगतको सिंह हो। त्यस्तो महापुरुषका अगाडि संसारका कुनै पनि प्रलोभन वा भोगहरू टिक्न सक्दैनन्; ती कि त भाग्छन् कि त उसकै सेवामा समर्पित हुन्छन्।
१. पूर्व श्लोकसँगको तुलना: मृग र सिंह
अघिल्लो श्लोक (४५) मा डराएको साधक मृग जस्तै थियो, जसलाई विषयले लखेट्थ्यो र ऊ गुफामा लुक्थ्यो।
तर यस श्लोकमा अष्टावक्रले सिद्ध ज्ञानीको सिंह गर्जना प्रस्तुत गर्नुभएको छ:
२. 'विषयदन्तिनः तूष्णीं पलायन्ते'
हात्ती जतिसुकै विशाल र मदमत्त किन नहोस्, जंगलमा सिंहको गर्जना सुन्नासाथ ऊ चुपचाप बाटो मोड्छ।
३. साधकका लागि आत्मिक शक्ति