अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 100
न धावति जनाकीर्णं नारण्यमुपशान्तधीः। यथातथा यत्रतत्र सम एवावतिष्ठते॥ १००॥
na dhāvati janākīrṇaṃ nāraṇyamupaśāntadhīḥ | yathātathā yatratatra sama evāvatiṣṭhate || 100 ||
नेपाली भावार्थ
परम शान्त बुद्धि भएको आत्मज्ञानी पुरुष न त मानिसहरूको भीडभाडयुक्त शहरतिर दौडिन्छ, न त डराएर जंगल वा एकान्त गुफातिर नै भाग्छ। ऊ जुनसुकै परिस्थितिमा र जहाँसुकै रहे पनि आफ्नै आत्मस्वरूपमा सधैं समान र अविचल भएर विराजमान रहन्छ।
English Translation
The sage of deeply pacified intellect neither runs towards crowded societies nor flees to the remote forest; in whatever circumstance and wherever he may be, he abides ever equanimous and undisturbed.
सार संक्षेप: अठारहौं अध्याय (शान्तिशतकम्) को यो अन्तिम निष्कर्ष हो: शान्ति भीडमा पनि छैन, जंगलमा पनि छैन— शान्ति त तपाईंको आफ्नै शान्त बुद्धि (उपशान्तधी) मा छ। जो आफूभित्र शान्त भइसक्यो, उसका लागि शहर र जंगल दुवै एउटै परमात्माको मन्दिर हुन्।
१. अठारहौं अध्याय (शान्तिशतकम्) को परम विश्राम
यो श्लोक अष्टावक्र गीताको सबैभन्दा विशाल र गम्भीर अध्याय 'शान्तिशतकम्' (१०० श्लोकहरूको शतक) को अन्तिम महावाक्य हो:
२. 'यथातथा यत्रतत्र सम एवावतिष्ठते'
ज्ञानीको लागि कुनै ठाउँ विशेष पवित्र वा अपवित्र हुँदैन:
३. अध्याय १८ को समग्र सन्देश
यस शतकका १०० वटा श्लोकहरूले एउटै सन्देश दिएका छन्: