१. 'कृतं किमपि नैव स्यात्' — अकर्ता आत्मा

वेदान्तको सबैभन्दा गहिरो सत्य यो हो:

"इन्द्रियहरूले इन्द्रियका विषयमा काम गरिरहेका छन्, प्रकृतिले प्रकृतिको काम गरिरहेको छ; आत्मा त केवल यी सबैको अचल साक्षी हो।"

राजा जनक भन्नुहुन्छ:

• मैले राज्य चलाएँ? होइन, त्यो त शरीर र बुद्धिको नियमले चल्यो।
• मैले न्याय गरेँ? त्यो त कानून र प्रकृतिको व्यवस्था थियो।
• आत्माले आजसम्म न कुनै युद्ध लड्यो, न कुनै दरबार बनायो। आत्मा सधैँ अकर्ता रह्यो।

२. सहज कर्मको कला (Spontaneous Action)

जब कर्तापनको अहङ्कार मेटिन्छ, तब मानिसले के गर्छ?
के ऊ ढुङ्गा जस्तै निष्क्रिय बन्छ?
बिल्कुलै बन्दैन!
जनक भन्नुहुन्छ: "यदा यत्कर्तुमायाति तत्कृत्वा!"

• जब भोको मानिस आउँछ, उसलाई अन्न दिइन्छ।
• जब प्रजाको समस्या आउँछ, न्याय गरिन्छ।
• जब सुत्ने बेला हुन्छ, सुतिन्छ।

कुनै पूर्वग्रह (Preconceived Plan) छैन, कुनै भविष्यको षड्यन्त्र छैन।
जसरी ऐनाको अगाडि जे आउँछ, ऐनाले त्यसलाई देखाइदिन्छ र त्यो गएपछि ऐना फेरि खाली हुन्छ— त्यसैगरी ज्ञानी मानिस परिस्थिति अनुसार कर्म गर्दछ तर भित्रबाट सधैँ खाली र मुक्त रहन्छ।

३. 'आसे यथासुखम्' — निर्लेप आनन्द

कर्म गर्दा पनि कुनै तनाव छैन, र कर्म सकिएपछि कुनै सम्झना छैन।
जनक कर्मको बन्धनबाट पूर्ण मुक्त भएर 'यथासुखम्' आफ्नै आत्मानन्दमा स्थिर हुनुहुन्छ।

मनन सूत्र:
"कर्म गर तर कर्ता नबन; परिस्थिति अनुसार जे अगाडि आउँछ, त्यसलाई सहजै पूरा गरेर आफ्नै शान्तिमा विश्राम गर।"