अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 62
परिग्रहेषु वैराग्यं प्रायो मूढस्य दृश्यते। देहे विगलिताशस्य क्व रागः क्व विरागता॥ ६२॥
parigraheṣu vairāgyaṃ prāyo mūḍhasya dṛśyate | dehe vigalitāśasya kva rāgaḥ kva virāgatā || 62 ||
नेपाली भावार्थ
बाहिरी धन-सम्पत्ति र वस्तुहरू त्यागेर वैराग्य देखाउने चलन प्रायः अज्ञानीहरूमा मात्र देखिन्छ। तर जसको आफ्नै भौतिक शरीरप्रतिको मोह र तादात्म्य नै पूर्ण रूपमा गलीसक्यो (मेटिसक्यो), उसलाई न कतै आसक्ति (राग) रहन्छ, न त त्याग वा वैराग्यको कुनै हठ नै रहन्छ!
English Translation
Dispassion towards external possessions is mostly seen in the ignorant; but for one whose attachment to his own physical body has completely melted away, where is attachment, and where is renunciation?
सार संक्षेप: सम्पत्ति त्याग्नु सजिलो छ, तर शरीरको मोह त्याग्नु नै वास्तविक त्याग हो। जसले शरीरलाई नै आफ्नो स्वरूप मान्न छाड्यो, उसका लागि संसारमा समात्नका लागि केही छैन भने त्याग्नका लागि पनि केही बाँकी रहँदैन।
१. सम्पत्तिको वैराग्य विरुद्ध शरीरको वैराग्य
सांसारिक मानिसहरू धन-सम्पत्ति, गाडी, घर त्यागेर हिंडेको साधुलाई 'महान् त्यागी' भन्छन्:
२. 'देहे विगलिताशस्य क्व रागः क्व विरागता'
सच्चा आत्मज्ञानीको स्थिति कस्तो हुन्छ?
३. साधकका लागि मनन