१. 'दुर्ग्रहः' — हठ र जिद्दीको अभाव

मानिसको मन सधैं कुनै न कुनै हठ (Dogma / Clinging) मा फस्छ:

• संसारी मानिस भन्छ: "म यो काम जसरी पनि पूरा गर्छु, मलाई धन कमाउनै पर्छ (प्रवृत्तिको हठ)।"
• धेरै साधकहरू भन्छन्: "म कुनै काम गर्दिनँ, म संसारबाट भाग्छु, मलाई एकान्त चाहिन्छ (निवृत्तिको हठ)।"

अष्टावक्र भन्नुहुन्छ: दुवै ठाउँमा 'दुर्ग्रह' (Obstinacy) छ!
तर धीर ज्ञानी कुनै पनि हठमा बाँधिँदैन।

• यदि राज्य चलाउन आइपर्यो भने ऊ हाँसेर राज्य चलाउँछ।
• यदि भोलि जङ्गलमा बस्ने परिस्थिति आयो भने ऊ त्यतिकै आनन्दले जङ्गलमा बस्छ।
  उसलाई न त कर्मको डर छ, न त अकर्मको लोभ।

२. 'यदा यत्कर्तुमायाति' — परिस्थितिको सहज स्वीकार

ज्ञानीले योजना (Planning) को मानसिक भारी बोकेर हिँड्दैन।

• ऊ भोलिको चिन्ता गर्दैन।
• वर्तमान क्षणमा जे काम स्वाभाविक रूपमा अगाडि आयो, उसले पूर्ण कुशलता र शान्तिले त्यसलाई गर्छ।
• काम सकिएपछि ऊ फेरि आफ्नो शून्य मौनतामा फर्किन्छ।

जसरी ऐनाले आफ्नो अगाडि घोडा आयो भने घोडा देखाउँछ, हात्ती आयो भने हात्ती देखाउँछ; तर त्यो गएपछि ऐना फेरि खाली नै रहन्छ।

३. 'तिष्ठतः सुखम्' — सदा सुखी रहने कला

संसारमा को सुखी छ?
उही सुखी छ जो जीवनको प्रवाहसँग लड्दैन, बरु जीवनसँगै बग्न जान्दछ।
यही समर्पण र सहजता नै अष्टावक्र गीताको जीवनमुक्तिको अनुपम सूत्र हो।

मनन सूत्र:
"न प्रवृत्तिको जिद्दी छ, न निवृत्तिको डर; परिस्थिति अनुसार जे आयो त्यो गरेर सदा आनन्दमा रहनु नै जीवनमुक्तिको रहस्य हो।"