अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 11
त्वय्यनन्तमहाम्भोधौ विश्ववीचिः स्वभावतः। उदेतु वाऽस्तमायातु न ते वृद्धिर्न वा क्षतिः॥ ११ ॥
tvayy anantamahāmbhodhau viśvavīciḥ svabhāvataḥ | udetu vā'stam āyātu na te vṛddhir na vā kṣatiḥ || 11 ||
नेपाली भावार्थ
अनन्त चैतन्य महासागर स्वरूप तिमीभित्र यो सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड रूपी छाल आफ्नै स्वाभाविक नियमले चाहे उत्पन्न होस् वा विलीन भएर जाओस्; न त तिम्रो कुनै बढोत्तरी हुन्छ, र न त तिम्रो कुनै क्षति (नोक्सानी) नै हुन्छ!
English Translation
In you, the limitless ocean, let the wave of the universe naturally rise or subside as it may; there is neither any increase nor any loss to you.
सार संक्षेप: तपाईं त्यो अनन्त महासागर हुनुहुन्छ जसमा सम्पूर्ण सृष्टि आउँछ र जान्छ। लाखौं तारा र ग्रहहरू जन्मिए पनि तपाईंमा केही थपिँदैन, र सबै नष्ट भए पनि तपाईंको केही घट्दैन।
१. विश्व-वीचि: संसार एउटा छाल मात्र
अष्टावक्र यहाँ ब्रह्माण्डलाई एउटा सानो शब्द दिनुहुन्छ: 'विश्ववीचिः' (ब्रह्माण्ड रूपी छाल)।
हाम्रो दृष्टिमा:
तर चेतनाको दृष्टिमा:
र त्यो महासागर को हो?
'त्वय्यनन्तमहाम्भोधौ' — त्यो महासागर साक्षात् तिमी नै हौ!
२. न वृद्धि, न क्षति
समुद्रमा विचार गरौं:
छाल उठ्दा पनि समुद्र उति नै छ, छाल बस्दा पनि समुद्र उति नै छ।
त्यसैगरी:
३. साधकको परम विश्राम
जब तपाईं जान्नुहुन्छ कि तपाईं नै त्यो अनन्त महासागर हुनुहुन्छ:
तपाईं आफ्नो सनातन अखण्ड स्वरूपमा सदा अचल रहनुहुन्छ।