१. देवताहरूको दीनता र ज्ञानीको स्वाभाविकता

हाम्रो पौराणिक मान्यतामा देवताहरूलाई सबैभन्दा सुखी र शक्तिशाली मानिन्छ। तर अष्टावक्र यहाँ भन्नुहुन्छ:
इन्द्र र अरू देवताहरू पनि वास्तवमा 'दीनाः' (दीन-दुःखी भिखारी) हुन्! किन?

• देवताहरू स्वर्गको सुख भोग्छन्, तर उनीहरूलाई सधैं पद गुम्ने, राक्षसहरूले आक्रमण गर्ने वा पुण्य सकिएर पृथ्वीमा झर्नुपर्ने भय रहन्छ।
• उनीहरू निरन्तर अमृत र अझ ठूलो पदका लागि तृष्णा गरिरहेका हुन्छन्। जहाँ तृष्णा र भय छ, त्यहाँ वास्तविक दरिद्रता हुन्छ।

तर आत्मज्ञानी पुरुष त्यो पदमा पुगेको हुन्छ जहाँ कुनै भय छैन, जहाँबाट कहिल्यै खस्नु पर्दैन, र जहाँ कुनै कमी नै बाँकी रहँदैन।

२. 'न हर्षमुपगच्छति' — किन हर्षित हुँदैन?

जब कसैले धेरै ठूलो चिठ्ठा जित्छ वा राष्ट्रपति बन्छ, ऊ मारेर उफ्रिन्छ, घमण्डले छाती फुलाउँछ।
तर आत्मज्ञानीले ब्रह्माण्डकै सर्वोच्च सत्य प्राप्त गर्दा पनि किन उत्तेजित हर्ष मनाउँदैन?
किनभने:

1. आफ्नै स्वरूपको प्राप्ति: यदि तपाईंले बाटोमा हराएको आफ्नै रुमाल भेटाउनुभयो भने के तपाईं बाटोभरी नाच्दै हिँड्नुहुन्छ? होइन, किनकि त्यो पहिले पनि मेरै थियो, केवल बिर्सेको थिएँ।
2. आत्मा कुनै बाहिरबाट आर्जन गरिएको नयाँ सम्पत्ति होइन। यो त हाम्रो सधैँको स्वाभाविक सत्य हो।
3. जहाँ पाउनु र गुमाउनु केही छैन, त्यहाँ चञ्चल हर्ष पनि हुँदैन, केवल अगाध, मौन र स्थिर शान्ति मात्र हुन्छ।

३. दैनिक जीवनमा साधनाको दृष्टिकोण

यदि जीवनमा कुनै ठूलो सफलता मिल्यो भने अहङ्कारले उफ्रिनु पर्दैन, र कुनै विफलता आयो भने निराश भएर भासिनु पर्दैन।
जसले जान्दछ कि उसको वास्तविक मूल्य बाहिरी पद, प्रतिष्ठा वा सम्पत्तिमा होइन, उसको आफ्नै निष्कलङ्क चेतनामा छ— ऊ जीवनका सबै परिस्थितिहरूमा अटल रहन्छ।

मनन सूत्र:
"बाहिरी सफलताले चञ्चल बनाउने खुशी क्षणिक हो; आफ्नो स्वरूपमा विश्राम लिनु नै शाश्वत र अकम्प्य आनन्द हो।"