अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 87
अकिञ्चनः कामचारो निर्द्वन्द्वश्छिन्नसंशयः। असक्तः सर्वभावेषु केवलो रमते बुधः॥ ८७॥
akiñcanaḥ kāmacāro nirdvandvaśchinnasaṃśayaḥ | asaktaḥ sarvabhāveṣu kevalo ramate budhaḥ || 87 ||
नेपाली भावार्थ
जसको आफ्नो भन्नु केही पनि छैन (अकिञ्चन), जो प्रकृतिको स्वतन्त्र प्रवाहमा स्वेच्छापूर्वक विचरण गर्छ (कामचार), जो सबै द्वन्द्वहरूबाट मुक्त छ, जसका सम्पूर्ण संशयहरू सधैंका लागि काटिएका छन्, र जो कुनै पनि सांसारिक वस्तुमा आसक्त हुँदैन— त्यो ज्ञानी पुरुष आफ्नो अद्वितीय (केवल) आत्मस्वरूपमा सधैं आनन्दपूर्वक रमिरहन्छ।
English Translation
Possessing nothing, wandering freely at will, free from the pairs of opposites, with all doubts severed, unattached in all states of existence—the wise sage delights solitary and supreme in the non-dual Self.
सार संक्षेप: सच्चा संन्यासी ऊ हो जसको बाहिर कुनै सम्पत्ति छैन तर भित्र कुनै अभाव पनि छैन। जो सुख-दुःखको द्वन्द्वभन्दा माथि उठेर, आफ्ना सबै संशयहरू काटेर आफ्नै अद्वितीय आत्मामा आनन्दपूर्वक रम्दछ, ऊ नै वास्तविक बुध (ज्ञानी) हो।
१. ज्ञानीका पाँच महा-लक्षणहरू
यस श्लोकमा अष्टावक्रले जीवनमुक्त पुरुषका पाँचवटा अद्वितीय आयामहरू प्रस्तुत गर्नुभएको छ:
२. 'केवलो रमते बुधः' — कैवल्यको परमानन्द
संस्कृतमा 'केवल' को अर्थ हुन्छ— अद्वितीय, एक्लो, शुद्ध अद्वैत।
३. साधकका लागि व्यावहारिक प्रेरणा