जनक उवाच
महाराजा जनक
श्लोक 10
क्व चैष व्यवहारो वा क्व च सा परमार्थता। क्व सुखं क्व च वा दुःखं निर्विमर्शस्य मे सदा॥ १०॥
kva caiṣa vyavahāro vā kva ca sā paramārthatā | kva sukhaṃ kva ca vā duḥkhaṃ nirvimarśasya me sadā || 10 ||
नेपाली भावार्थ
राजा जनक भन्नुहुन्छ: सधैं मानसिक तर्क-वितर्क र विचाररहित (निर्विमर्श) मेरो आत्मस्वरूपमा— कहाँ छ यो व्यावहारिक संसार र कहाँ छ त्यो पारमार्थिक सत्य? कहाँ छ सुख र कहाँ नै वा छ दुःख?
English Translation
King Janaka said: For me who am eternally beyond all deliberation and conceptual thought (nirvimarsha)—where is this empirical reality (vyavahara), and where is that ultimate reality (paramartha)? Where is pleasure, and where indeed is pain?
सार संक्षेप: वेदान्तले व्यावहारिक र पारमार्थिक दुई सत्ताको विभाजन गर्छ। तर जब मानिस सबै मानसिक परामर्श र विचारभन्दा परको निर्विमर्श स्थितिमा पुग्छ, तब त्यो विभाजन पनि मेटिन्छ; सुख र दुःखका द्वन्द्वहरू सदाका लागि शान्त हुन्छन्।
१. 'व्यवहार' र 'परमार्थ' को द्वन्द्वको अन्त्य
अद्वैत वेदान्तमा सत्यका तीन तह मानिन्छन्:
तर जनक भन्नुहुन्छ: यो वर्गीकरण पनि साधकलाई सम्झाउनका लागि बनाइएको थियो।
२. सुख र दुःखको भ्रम
३. 'निर्विमर्शस्य मे सदा'