१. 'तवैवाज्ञानतो विश्वम्' — संसारको जन्म कहाँ भयो?

यो संसार कहाँ छ?
के संसार बाहिर कतै ठोस रूपमा छ?
अष्टावक्र भन्नुहुन्छ:

"यो संसार तिम्रो अज्ञानभित्र छ!"

जसरी:

• डोरीलाई नचिन्नु अज्ञान हो; र डोरीमा सर्प देखिनु त्यो अज्ञानको परिणाम हो।
• त्यस्तै, आफ्नो साक्षी आत्मालाई नचिन्नु अज्ञान हो; र त्यो अज्ञानका कारण संसार, जन्म, मृत्यु र दुःख देखिनु भ्रम हो।
  जब उज्यालो बालेर हेरिन्छ, त्यहाँ सर्प कहिल्यै थिएन, केवल डोरी मात्र थियो।

२. न संसारी, न असंसारी (Neither Bound Nor Liberated)

अष्टावक्र यहाँ वेदान्तको सबैभन्दा साहसिक र क्रान्तिकारी रहस्य खोल्नुहुन्छ:

• न संसारी: तिमीभन्दा अलग कुनै पापी, दुःखी वा बन्धनमा परेको मानिस छँदै छैन।
• नासंसारी: तिमीभन्दा अलग कुनै तपस्वी वा मोक्ष पाइसकेको सिद्ध पुरुष पनि छँदै छैन!

किनकि जो छ, त्यो केवल 'त्वमेकः' (एकमात्र तिमी नै हौ)!
जसरी सपनामा एउटा मानिस डाँकु बन्छ र अर्को मानिस राजा बन्छ; तर जब सुत्ने मानिस ब्युँझन्छ, तब न डाँकु बाँकी रहन्छ, न राजा— केवल ऊ एक्लै बाँकी रहन्छ।

३. अद्वैतको सर्वोच्च शिखर

यो श्लोक सुनेपछि मानिसका सबै तुलनात्मक अहङ्कारहरू चकनाचुर हुन्छन्:

• "म अरूभन्दा पवित्र छु" भन्ने घमण्ड मेटिन्छ।
• "म पापी छु" भन्ने हिनताबोध मेटिन्छ।
  केवल आफ्नो शुद्ध, अद्वितीय स्वरूप चम्किरहन्छ।

मनन सूत्र:
"अज्ञानले संसार देखायो, ज्ञानले आत्मा देखायो; परम सत्यमा न कोही बाँधिएको छ, न कोही मुक्त— केवल म नै एकमात्र सत्य हुँ।"