अष्टावक्र उवाच
सद्गुरु अष्टावक्र
श्लोक 8
कृतं न कति जन्मानि कायेन मनसा गिरा। दुःखमायासदं कर्म तदद्याप्युपरम्यताम्॥ ८ ॥
kṛtaṁ na kati janmāni kāyena manasā girā | duḥkham āyāsadaṁ karma tad adyāpy uparamyatām || 8 ||
नेपाली भावार्थ
अनगिन्ती जन्महरूदेखि तिमीले शरीर, मन र वाणीद्वारा केवल थकान, कष्ट र दुःख मात्र दिने सांसारिक कर्महरू कति पो गरेनौ र? अब त ती व्यर्थका कर्महरूको चक्रबाट आज, अहिले यसै क्षणदेखि पूर्ण विश्राम लेऊ र शान्त होऊ!
English Translation
In how many countless lifetimes have you not performed painful, exhausting, and wearisome actions with your body, mind, and speech? Cease from them completely, even today, right now, and rest in peace!
सार संक्षेप: हजारौं जुनीदेखि हामी केवल दौडिरहेका छौं, थाकिरहेका छौं। अब त्यो व्यर्थको दौड रोक्ने बेला आएको छ; आज यसै क्षण सबै मानसिक भारी बिसाऊ र आफ्नो सनातन मौनमा विश्राम गर।
१. 'उपरम्यताम्' — दशौं अध्यायको अन्तिम महा-आह्वान
दशौं अध्यायको यस अन्तिम श्लोकमा सद्गुरु अष्टावक्रले शिष्यलाई अध्यात्मको सबैभन्दा गहिरो उपहार दिनुहुन्छ— 'उपरति' (Total Cessation / पूर्ण विश्राम)।
विचार गरौं:
हामीले कति जन्म लिएका छौं? लाखौं!
र हरेक जन्ममा हामीले के गर्यौं?
तर ती सबै कर्मको अन्तिम परिणाम के भयो?
"दुःखमायासदम्" — केवल शारीरिक थकान, मानसिक कष्ट र दुःख!
के ती कर्महरूले आजसम्म कसैलाई मुक्ति दिए? दिएनन्।
२. 'तदद्याप्युपरम्यताम्' — आजै, अहिल्यै पूर्णविराम
अष्टावक्र भन्नुहुन्छ:
यो कुनै अल्छीपन होइन; यो कर्मको अहङ्कारबाट मुक्त हुनु हो।
३. साधकको लागि अन्तिम विश्राम
यो श्लोक पढ्दा एक क्षण आफ्ना हातहरू खुकुलो पार्नुहोस्, आँखा चिम्लनुहोस्, र श्वासलाई साक्षी भएर हेर्नुहोस्।